Kongres Umiędzynarodowienia to ogólnopolskie forum poświęcone roli Polski w globalnym obiegu wiedzy. Wydarzenie gromadzi przedstawicieli uczelni, instytucji publicznych oraz środowiska akademickiego, tworząc przestrzeń do rozmowy o kierunkach rozwoju umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego i nauki.
III Kongres Umiędzynarodowienia
Trzecia edycja Kongresu odbyła się w dniach 4–5 grudnia 2025 r. na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tematem przewodnim wydarzenia była dyplomacja naukowa – jeden z kluczowych elementów współczesnej polityki międzynarodowej w nauce i szkolnictwie wyższym.
III Kongres Umiędzynarodowienia potwierdził, że umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego i nauki było jednym z kluczowych procesów warunkujących rozwój jakościowy polskiego systemu akademickiego oraz jego zdolność do aktywnego uczestnictwa w globalnym obiegu wiedzy. Dyskusje prowadzone podczas kongresu wykazały, że umiędzynarodowienie nie było już postrzegane wyłącznie jako zbiór działań operacyjnych, lecz jako element długofalowej strategii państwa, powiązanej z bezpieczeństwem, gospodarką, rynkiem pracy oraz polityką zagraniczną.
Uczestnicy kongresu zgodnie podkreślali, że skuteczne umiędzynarodowienie wymagało podejścia systemowego, obejmującego zarówno instytucje akademickie, jak i administrację publiczną oraz środowisko dyplomatyczne. Zwracano uwagę, że proces ten musiał być horyzontalny, zintegrowany z podstawowymi misjami uczelni i instytutów badawczych, a jednocześnie elastyczny i dostosowany do zróżnicowanych potrzeb regionalnych oraz instytucjonalnych.
W toku debat wskazano, że dyplomacja naukowa stanowiła istotne narzędzie wzmacniania pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Była ona rozumiana jako przestrzeń łącząca naukę, politykę zagraniczną, dyplomację publiczną i współpracę gospodarczą. Podkreślano, że relacje naukowe budowane w oparciu o zaufanie, długoterminową współpracę oraz wymianę ekspercką sprzyjały nie tylko rozwojowi badań, lecz także wzmacniały wizerunek Polski jako wiarygodnego i odpowiedzialnego partnera międzynarodowego.
Istotnym wnioskiem kongresu było wskazanie roli nauki jako strategicznego zasobu państwa. Zwracano uwagę, że umiędzynarodowienie przyczyniało się do podnoszenia jakości badań i kształcenia, zwiększało konkurencyjność gospodarki oraz sprzyjało budowie kapitału ludzkiego zdolnego do reagowania na globalne wyzwania, takie jak zmiany klimatyczne, transformacja technologiczna, bezpieczeństwo czy procesy migracyjne. Podkreślano jednocześnie, że umiędzynarodowienie nie powinno być mierzone wyłącznie liczbą studentów zagranicznych, lecz również jakością współpracy badawczej, trwałością partnerstw, obiegiem talentów oraz wpływem absolwentów na rynek pracy.
W trakcie obrad wielokrotnie akcentowano potrzebę powiązania umiędzynarodowienia z polityką bezpieczeństwa i ochroną badań naukowych. Wskazywano na konieczność selektywności we współpracy międzynarodowej, świadomego wyboru partnerów oraz budowania mechanizmów reagowania na ryzyka wynikające z niestabilnej sytuacji geopolitycznej. Jednocześnie podkreślano znaczenie zachowania otwartości nauki i jej uniwersalnego charakteru, przy jednoczesnym wzmacnianiu kompetencji instytucjonalnych w zakresie bezpieczeństwa badawczego.
Kongres wykazał również, że umiędzynarodowienie wymagało spójności działań różnych resortów, agencji i instytucji publicznych. Zwracano uwagę na potrzebę koordynacji polityk w obszarze nauki, edukacji, spraw zagranicznych, gospodarki, migracji i wiz, tak aby tworzyć sprzyjające warunki dla mobilności naukowców, studentów i ekspertów. Wskazywano, że brak takiej koordynacji mógł ograniczać efektywność nawet najlepiej zaprojektowanych programów.
Ważnym elementem dyskusji była rola dyplomacji naukowej realizowanej przez placówki zagraniczne oraz instytucje działające w obszarze dyplomacji publicznej. Podkreślano znaczenie kompetencji kadrowych, wsparcia eksperckiego oraz narzędzi umożliwiających skuteczne promowanie polskiej nauki, języka i kultury. Zwracano uwagę na potencjał absolwentów polskich uczelni funkcjonujących w środowisku międzynarodowym jako naturalnych ambasadorów Polski.
Przykłady współpracy międzynarodowej, w tym w obszarze badań polarnych, pokazały, że Polska dysponowała unikalną infrastrukturą i doświadczeniem, które wzmacniały jej pozycję w globalnych sieciach badawczych. Wskazywano, że inwestowanie w długoterminowe projekty, sieci współpracy i obecność w międzynarodowych inicjatywach było warunkiem utrzymania konkurencyjności oraz realnego wpływu na globalne agendy badawcze.
Podsumowując, III Kongres Umiędzynarodowienia potwierdził, że umiędzynarodowienie i dyplomacja naukowa były procesami niezbędnymi dla dalszego rozwoju polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Wskazano, że skuteczna strategia w tym obszarze powinna być inkluzywna, zrównoważona i oparta na współpracy środowisk akademickich, administracji publicznej oraz partnerów międzynarodowych. Kongres stworzył przestrzeń do pogłębionej refleksji i wymiany doświadczeń, które stanowiły istotny wkład w dalsze prace nad strategią umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego i nauki.
Wszystkie edycje Kongresu realizowane są w ramach projektu „Strategia umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego i nauki”, finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS).
Miejsce wydarzenia
Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza – Collegium Iuridicum Novum
Al. Niepodległości 53, 61-714 Poznań
Kongres był transmitowany na żywo w formule online. Uczestnicy zainteresowani udziałem w wydarzeniu zdalnie mieli możliwość śledzenia wszystkich kluczowych wystąpień, debat oraz paneli eksperckich za pośrednictwem internetu.
Transmisja w języku polskim:
III Kongres Umiędzynarodowienia - dzień I
🔴 III Kongres Umiędzynarodowienia - dzień II
Transmisja w języku angielskim:
3rd Congress of Internationalsation - Day 1
🔴 3rd Congress of Internationalsation - Day 2