W połowie kwietnia 2026 roku Samarkanda stała się miejscem rozmów o przyszłości współpracy akademickiej Polski z Azją Centralną. To właśnie tam, podczas Kongresu Uniwersytetów Azja Środkowa–Unia Europejska 2026 oraz III Forum Rektorów Polska–Uzbekistan, spotkali się przedstawiciele rządów, uczelni i instytucji wspierających umiędzynarodowienie z Europy i regionu.
W polskiej delegacji znaleźli się m.in. minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek, przewodnicząca KRASP prof. dr hab. Bogumiła Kaniewska, rektorka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, oraz dyrektor NAWA dr Wojciech Karczewski.
Po stronie uzbeckiej w Samarkandzie obecna była silna reprezentacja administracji publicznej i uczelni. W rozmowach z ministrem Marcinem Kulaskiem uczestniczył jego odpowiednik, Kongratbay Sharipov, minister szkolnictwa wyższego, nauki i innowacji Uzbekistanu. Na miejscu byli także obecni m.in. minister zdrowia, wiceministrowie nauki i szkolnictwa oraz zdrowia, a także liczni rektorzy uzbeckich uczelni.
Obecność przedstawicieli administracji publicznej, środowiska rektorskiego i instytucji odpowiedzialnych za rozwój współpracy międzynarodowej pokazała, że relacje akademickie z Uzbekistanem są dziś rozwijane równolegle na wielu poziomach.
Szeroka debata o szkolnictwie wyższym
13 i 14 kwietnia 2026 r. Samarkanda była gospodarzem wydarzeń, które połączyły szeroką debatę o szkolnictwie wyższym w relacjach Azja Centralna–Unia Europejska z bezpośrednimi rozmowami między partnerami z Polski i Uzbekistanu.
W programie polskiej wizyty szczególne miejsce zajęło III Forum Rektorów Polska–Uzbekistan. To przestrzeń, w której uczelnie mogą rozmawiać bezpośrednio o wspólnych przedsięwzięciach — od wymiany akademickiej, przez tworzenie wspólnych programów, po rozwój współpracy naukowej. W programie kongresu znalazł się m.in. panel poświęcony doświadczeniom współpracy między uczelniami z Unii Europejskiej i Azji Centralnej. Wziął w nim udział dr Wojciech Karczewski, dyrektor NAWA, który mówił o działaniach agencji, ofercie programowej, jak również o możliwościach tworzenia wspólnych projektów między instytucjami.
Takie spotkania mają znaczenie szczególnie, gdy uczestniczą w nich jednocześnie przedstawiciele uczelni, instytucji szkolnictwa wyższego i nauki oraz administracji publicznej. Taki dialog zyskuje szansę na dalszy ciąg w postaci wypracowanych rozwiązań i długofalowych działań.
Współpraca w zakresie szkolnictwa wyższego
Podczas pobytu w Samarkandzie minister Kulasek podpisał z ministrem szkolnictwa wyższego, nauki i innowacji Republiki Uzbekistanu list intencyjny dotyczący współpracy w szkolnictwie wyższym. Dokument obejmuje m.in. mobilność akademicką, rozwój wspólnych centrów badawczych, tworzenie konsorcjów oraz wzmacnianie relacji między uczelniami.
Obecność przewodniczącej KRASP i rektorki UAM w Poznaniu, prof. dr hab. Bogumiły Kaniewskiej, wraz z innymi przedstawicielami KRASP, dodatkowo podkreśliła znaczenie takich spotkań dla polskiego środowiska akademickiego. Współpraca z Uzbekistanem coraz wyraźniej wpisuje się w aktualne potrzeby środowiska akademickiego w Polsce: rozwój partnerstw międzynarodowych, obecność na nowych kierunkach geograficznych, poszukiwanie nowych możliwości dla studentów, doktorantów i badaczy oraz wzmacnianie pozycji polskich uczelni w relacjach z partnerami spoza Europy.
Współpraca z Uzbekistanem
NAWA działa tam, gdzie spotykają się strategiczne kierunki rozwoju współpracy międzynarodowej oraz potrzeby uczelni w kontekście partnerstw z instytucjami zagranicznymi. Uzbekistan zajmuje w tym kontekście szczególne miejsce. To kraj, który konsekwentnie otwiera się na współpracę międzynarodową w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, a jednocześnie staje się coraz bardziej widoczny jako partner dla europejskich uczelni i instytucji.
Dla Polski oznacza to możliwość rozwijania relacji z państwem o rosnącym znaczeniu w regionie Azji Centralnej, zainteresowanym modernizacją sektora akademickiego, rozwojem kształcenia i wzmacnianiem współpracy międzynarodowej.
Z perspektywy NAWA to kierunek, w którym warto być obecnym nie tylko symbolicznie, ale przede wszystkim poprzez konkretne działania i budowanie trwałych połączeń między instytucjami - relacji, które mają potencjał przełożyć się na realne efekty dla całego sektora.
Obecność Agencji w Samarkandzie jest częścią naszych działań na rzecz wzmacniania obecności polskiego szkolnictwa wyższego tam, gdzie otwierają się nowe możliwości współpracy.
Polska delegacja w Uzbekistanie
Polskę reprezentowali również przedstawiciele Fundacji Edukacyjnej Perspektywy oraz rektorzy i prorektorzy polskich uczelni, m.in. Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, AGH i Akademii Leona Koźmińskiego:
- Marcin Iskra — dyrektor generalny, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
- Magdalena Maciejewska — zastępczyni dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej, MNiSW
- Waldemar Siwiński — założyciel Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, prezydent IREG Observatory on Academic Ranking & Excellence
- prof. dr hab. Piotr Stepnowski — Rektor Uniwersytetu Gdańskiego.
- prof. dr hab. Robert Olkiewicz — Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego.
- ks. prof. dr hab. Mirosław Kalinowski — Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.
- prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik — Rektor Politechniki Łódzkiej.
- prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk — Rektor Politechniki Śląskiej.
- dr hab. Jerzy Andrzej Przyborowski, prof. UWM — Rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
- prof. dr hab. inż. Jerzy Lis — Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie.
- dr hab. inż. Zbigniew Osadowski, prof. UP — Rektor Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku.
- prof. dr hab. inż. Teofil Jesionowski — Rektor Politechniki Poznańskiej.
- prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański — Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.
- dr hab. Danuta Zawadzka, prof. PK — Rektor Politechniki Koszalińskiej.
- prof. dr hab. Marcin Moniuszko — Rektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
- prof. dr hab. Michał Markuszewski — Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
- prof. dr hab. inż. Celina Maria Olszak — Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
- prof. Dorota Niedziółka — prorektorka ds. rozwoju, SGH
- prof. Jolanta Tkaczyk — prorektorka ds. studenckich i jakości kształcenia, Akademia Leona Koźmińskiego
- dr Adrian Chojan — prorektor ds. jakości kształcenia i nauki, Uczelnia Łazarskiego
- prof. Katarzyna Szczepańska-Woszczyna — prorektorka ds. nauki i kształcenia, Uniwersytet WSB Merito